Khớp cắn trong nha khoa hiện đại – Từ chẩn đoán đến phục hồi bền vững
Khoa Răng Hàm Mặt của Trường ĐH Văn Lang phối hợp cùng Trung tâm Giải pháp Y khoa MESI tổ chức hội thảo chuyên đề “Đi tìm khớp cắn đã mất” ngày 21/12 vừa qua đã thu hút gần 300 Bác sĩ và sinh viên chuyên ngành Nha khoa đến từ nhiều tỉnh thành. Sự kiện nhằm cập nhật kiến thức chuyên môn, chia sẻ kinh nghiệm lâm sàng và làm rõ vai trò của khớp cắn trong nha khoa hiện đại.
Mở đầu hội thảo là chuyên đề “Khớp cắn của tôi đâu?”, PGS.TS.BS. Trần Ngọc Quảng Phi đã phác họa bức tranh tổng thể về khớp cắn. Ông chia sẻ: “Khớp cắn không chỉ là sự tiếp xúc của răng mà là sự phối hợp hài hòa của toàn bộ hệ thống nhai, từ khớp thái dương hàm, hệ cơ đến các yếu tố thần kinh và tâm lý.”
“Mục tiêu điều trị không chỉ là chức năng ăn nhai hay thẩm mỹ mà còn gắn với tư thế cột sống và khả năng thích nghi của cơ thể. Để tái lập khớp cắn, bác sĩ cần bảo đảm vị trí lồi cầu tối ưu và một khớp cắn chức năng hài hòa, bởi mọi sai lệch đều có thể tiềm ẩn rủi ro lâu dài cho sức khỏe răng miệng”, PGS.TS.BS. Trần Ngọc Quảng Phi nhấn mạnh.
Trong chuyên đề “Ghi nhận khớp cắn trong nha khoa đương đại”, ThS.BS. Phan Minh Khôi, giảng viên Bộ môn Nha khoa Cơ sở, Khoa Răng Hàm Mặt đã hệ thống hóa các phương pháp ghi nhận và phân tích tiếp xúc khớp cắn từ các công cụ truyền thống như giấy cắn, sáp cắn, silicone đến những công nghệ số hiện đại như Intraoral Scan, T-scan và OccluSense. Qua khảo sát thực tế tại hội thảo, giấy cắn vẫn là công cụ được sử dụng phổ biến nhất nhờ tính đơn giản và chi phí thấp, trong khi các công cụ định lượng mới chỉ được ứng dụng ở một tỷ lệ hạn chế trong thực hành lâm sàng.
Tiếp cận từ lĩnh vực chỉnh nha, ThS.BS. Nguyễn Vũ Thúy Quỳnh – Giảng viên Thỉnh giảng, bộ môn Nha khoa Cơ sở, khoa Răng Hàm Mặt cho rằng: “Trường Đại học Văn Lang, cho biết mục tiêu của chỉnh nha không chỉ là thẩm mỹ mà là thiết lập khớp cắn chức năng bền vững, giúp ngăn ngừa rối loạn khớp thái dương hàm và hạn chế tái phát.”
“Để đạt được điều này, bác sĩ cần kiểm soát di chuyển răng theo không gian ba chiều, bảo đảm sự ăn khớp, cân bằng mặt phẳng nhai, duy trì hình dạng cung răng và tái lập đường cong Spee và đảm bảo góc tự do chức năng ở răng cửa, răng nanh là yếu tố then chốt”, bà Nguyễn Vũ Thuý Quỳnh nhấn mạnh.
Đảm nhiệm chuyên đề “Rối loạn cảm giác khớp cắn sau phục hồi”, TS. BS. Trần Thị Nguyên Ny – Trưởng Bộ môn Nha khoa Cơ sở, Khoa Răng Hàm Mặt cho biết: “nhiều bệnh nhân sau phục hồi hoặc can thiệp khớp cắn xuất hiện cảm giác khó chịu kéo dài, thường yêu cầu mài chỉnh liên tục, thay đổi nhiều bác sĩ và có xu hướng lo âu tăng dần, khiến triệu chứng ngày càng nặng hơn – những biểu hiện điển hình của rối loạn cảm giác khớp cắn.
“Rối loạn cảm giác khớp cắn thường khiến bệnh nhân khó chịu kéo dài sau phục hồi, càng mài chỉnh triệu chứng càng nặng, do đó cần nhận diện sớm để tránh “bẫy can thiệp”, ưu tiên ngừng can thiệp, trấn an và hỗ trợ tâm lý thay vì tiếp tục điều trị kỹ thuật.” Bà Trần Thị Nguyên Ny nhấn mạnh.
Tại phiên thảo luận “All about dental occlusion”, các chuyên gia đã tập trung trao đổi về vai trò của chiến lược kỹ thuật CBCT trong đánh giá cấu trúc xương và khớp thái dương hàm, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của chẩn đoán hệ thống và phối hợp đa chuyên khoa trong thực hành lâm sàng.
Ở chuyên đề cuối cùng “Phục hồi khớp cắn đã mất”, GS. Jean-Daniel Orthlieb, nguyên Phó Trưởng khoa Nha, Đại học Aix-Marseille, khẳng định: “Kỹ thuật số hiện đại chỉ phát huy hiệu quả khi được xây dựng trên nền tảng kinh điển.” Về chuyên môn, ông phân tích ba chức năng cốt lõi của khớp cắn gồm tính vững ổn, trung tâm và hướng dẫn. Từ các ca lâm sàng cụ thể, ông đề xuất quy trình phục hồi ít xâm lấn dựa trên mô phỏng mẫu hàm và kỹ thuật đóng dấu với composite, nhằm đạt được sự ổn định chức năng và duy trì kết quả điều trị bền vững.
