Xây dựng hệ thống quan trắc tự động hỗ trợ dự báo, cảnh báo xâm nhập mặn hệ thống sông, kênh, rạch địa bàn TP.HCM trên nền tảng trí tuệ nhân tạo

Sáng 14/11, tại Trường Đại học Nông Lâm TP.HCM, đã diễn ra hội thảo nhiệm vụ nghiên cứu khoa học -“Xây dựng hệ thống quan trắc tự động hỗ trợ dự báo, cảnh báo xâm nhập mặn hệ thống sông, kênh, rạch địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh trên nền tảng trí tuệ nhân tạo”.

Đây là hội thảo trong khuôn khổ nhiệm vụ khoa học – công nghệ cùng tên do GS.TS Nguyễn Kim Lợi làm chủ nhiệm.

Theo đó, hội thảo đi qua trọn chuỗi “từ cảm biến đến cảnh báo”, gồm: Tổng quan nhiệm vụ, Diễn biến xâm nhập mặn tại TP.HCM, Yêu cầu kỹ thuật và vận hành mạng lưới trạm quan trắc độ mặn, Mô hình AI dự báo mặn dựa trên IoT, và phần mềm WebGIS, Mobile GIS cung cấp thông tin mặn cho cơ quan quản lý và người dân.

Phát biểu tại hội thảo, PGS.TS. Phan Tại Huân – Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Nông Lâm TP.HCM, đại diện đơn vị triển khai nhiệm vụ, cho biết: TP.HCM có mạng lưới sông, kênh, rạch dày đặc, chịu ảnh hưởng trực tiếp của thủy triều biển Đông. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, nước biển dâng và sự thay đổi dòng chảy từ thượng nguồn, xâm nhập mặn ngày càng diễn biến phức tạp, khó lường và có xu hướng lấn sâu hơn vào nội địa trong mùa khô. Mặn không chỉ ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp, nuôi trồng thủy sản mà còn tác động đến nguồn nước thô cấp cho sinh hoạt, đến hệ sinh thái và đời sống của người dân.

“Thực tiễn quản lý đặt ra yêu cầu: không chỉ biết mặn đang ở đâu, mà còn phải biết trước mặn sẽ đến đâu, khi nào và ở mức nào, để cơ quan quản lý vận hành công trình thủy lợi, đơn vị cấp nước và người dân có thời gian chủ động ứng phó. Đó cũng là tinh thần chuyển từ bị động ứng phó sang chủ động thích ứng, dựa trên dữ liệu”, PGS.TS. Phan Tại Huân thông tin.

Nhiệm vụ khoa học và công nghệ “Xây dựng hệ thống quan trắc tự động hỗ trợ dự báo, cảnh báo xâm nhập mặn hệ thống sông, kênh, rạch địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh trên nền tảng trí tuệ nhân tạo” do GS.TS. Nguyễn Kim Lợi làm chủ nhiệm ra đời để đáp ứng yêu cầu đó. Nhiệm vụ kết hợp ba lớp công nghệ: mạng trạm quan trắc tự động và IoT để thu dữ liệu liên tục; mô hình trí tuệ nhân tạo để dự báo; và nền tảng WebGIS, Mobile GIS để đưa thông tin đến người sử dụng.

Cũng theo lời đại diện đơn vị chủ trì triển khai nhiệm vụ, đây cũng là một ví dụ cụ thể cho mô hình hợp tác giữa Nhà nước, Nhà trường và cơ quan quản lý chuyên ngành: địa phương đặt hàng bài toán thực tiễn, Nhà trường huy động đội ngũ khoa học và công nghệ để giải quyết, và kết quả được chuyển giao lại cho công tác quản lý.

“Đó là hướng đi Trường Đại học Nông Lâm TP.HCM kiên trì theo đuổi trong hoạt động khoa học và công nghệ phục vụ cộng đồng”, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Nông Lâm TP.HCM nhấn mạnh.

Cũng theo đại diện nhóm triển khai nhiệm vụ, hội thảo nhằm giới thiệu các kết quả bước đầu của nhiệm vụ và lắng nghe ý kiến góp ý của các nhà quản lý, các nhà khoa học để nhóm nghiên cứu hoàn thiện sản phẩm. Chương trình gồm năm báo cáo, đi từ tổng quan nhiệm vụ, đánh giá diễn biến xâm nhập mặn từ năm 2007 đến nay, yêu cầu kỹ thuật và vận hành mạng trạm quan trắc, thiết kế mô hình AI dự báo mặn dựa trên IoT, đến phần mềm WebGIS và Mobile GIS cung cấp thông tin mặn. Có thể nói, đây là một chuỗi hoàn chỉnh “từ cảm biến đến cảnh báo”.

GS.TS. Nguyễn Kim Lợi cho biết, những góp ý tại hội thảo sẽ được nhóm triển khai nhiệm vụ tiếp thu để hoàn thiện hệ thống, hướng tới một công cụ thực sự hữu ích cho công tác vận hành công trình thủy lợi, cấp nước và chủ động ứng phó xâm nhập mặn của Thành phố Hồ Chí Minh.